Cứ mỗi khi Apple công bố chuẩn bị
ra mắt mẫu iPhone mới, tỉ lệ khai báo mất cắp điện thoại iPhone lại
tăng vọt trên phạm vi toàn thế giới.
Không nằm ngoài quy
luật đó, ở “phố Tây” Phạm Ngũ Lão (quận 1, TP HCM), những vị khách nước
ngoài cũng thường xuyên giở “trò ma”, hoang báo mất trộm điện thoại, để
lấy giấy chứng nhận về nước đòi tiền bảo hiểm, hoặc được cấp lại iPhone
mới. Màn kịch này không ít lần làm các cán bộ chiến sĩ công an khu “phố
Tây” phải đau đầu…
1. 5 giờ sáng Chủ nhật. Một
nhóm khách trẻ cả nam lẫn nữ đã hơi tây tây men bia bước ra từ Go2 Bar.
Họ bịn rịn chia tay nhau dưới lòng đường. Cô gái người Nhật đeo trên tay
một chiếc túi điệu đàng lần lượt ôm hôn những người bạn nói lời tạm
biệt. Một tiếng rẹt ga đanh gọn vang lên, chiếc Honda Wave lướt qua
người cô gái, tên ngồi sau nhanh như chớp giật lấy chiếc túi.
Cô
gái người Nhật theo phản xạ vẫn giữ chặt chiếc túi, bị kéo đi một đoạn.
Chạy được mấy bước và sắp bị lôi đi trên mặt đường, cô bất lực buông
chiếc túi ra. Chiếc xe chở 2 tên cướp lao thẳng về phía quận 4. Những
người bạn của cô gái sau khi định thần lao đuổi theo, nhưng không kịp.
Tận
mắt chứng kiến vụ việc, tôi và vị khách người Hà Lan cũng mới bị móc
mất chiếc Iphone 5, đang lang thang tìm tung tích những đối tượng khả
nghi, đành phải bỏ dở công việc và hướng dẫn cả nhóm lên Công an phường
Phạm Ngũ Lão trình báo. Cô gái Nhật vẫn chưa hết hoảng sợ, nước mắt vẫn
rơm rớm trên mi.
Lắc đầu nhìn những vị khách nước ngoài thất thểu
ra về, Đại úy Huỳnh Việt Thắng cười vẻ khổ sở. Vị Đại úy trực ban hình
sự phường cho tôi biết, rõ ràng về tình là tôi đã chứng kiến vụ giật đồ.
Nhưng những gì tôi nhìn thấy chỉ là chiếc túi bị giật. Dù có thông cảm
với nạn nhân đến mấy, về lý, các anh vẫn phải xác minh kỹ càng rằng đồ
vật bị mất bên trong có phải như họ đã trình báo hay không.
"Nói
đến mất Iphone là anh em ngao ngán rồi. Chiếc điện thoại đắt tiền này là
mục tiêu hàng đầu của những nhóm trộm cướp, bị mất nhiều, là một
chuyện. Nhưng cũng có nhiều vị khách xấu bụng, biết chiếc Iphone có giá
trị, đem bán đi lấy tiền tiêu, rồi hoang báo là mất, để lấy được giấy
xác nhận của công an, về nước đòi bảo hiểm", Đại úy Thắng tâm sự.
Các
chiến sĩ hình sự phường cho biết, thời kỳ đầu chưa có kinh nghiệm, anh
em tốn không biết bao nhiêu công sức để lấy lời khai nạn nhân, đi xác
minh đủ kiểu những tin hoang báo kiểu này. Về sau, đã quá quen, chỉ cần
sử dụng vài câu hỏi nghiệp vụ, là những vị khách xấu tính này lòi đuôi
cáo ra ngay.
Việc đầu tiên là các anh tập trung vào hỏi những số
điện thoại họ hay liên lạc gần nhất. Tiếp theo, các anh hỏi kỹ về việc
nạn nhân trình báo có sử dụng các phần mềm tìm kiếm Iphone bị mất trộm
như Find my Iphone, Find My Friends, có cài Passcode hay không… Kế đến
là việc khách có dùng Icloud hay không… Những kiến thức tối thiểu về
những phần mềm tiện ích dành riêng cho điện thoại Iphone này, bước đầu,
sẽ giúp các anh sàng lọc ngay ra những khả năng nghi vấn.
Thông
thường, những vị khách xấu bụng vì đã trót mang điện thoại đi bán lấy
tiền tiêu, sẽ nhất quyết không dám cung cấp những thông tin trên, vì
ngay lập tức qua kiểm tra song song trên Icloud, các vị sẽ lòi ngay
chuyện xấu của mình ra.
Thứ nữa, cách kiểm tra này cũng giúp loại
bỏ thẳng thừng những vị khách "rảnh" chuyện, cả đời chưa dùng Iphone
bao giờ, nhưng khi uống sừng sừng lên rồi là đi khai báo… mất điện
thoại.

Đã bước sang ngày mới nhưng phòng trực ban Công an “phố Tây”
vẫn nhộn nhịp: những đối tượng tình nghi mua bán ma túy đang được sàng lọc.
2.
Thực ra vấn nạn hoang báo mất Iphone rồi về đòi đền bù là một bệnh dịch
lan tràn khắp thế giới. Nếu đã từng ở nước ngoài, bạn sẽ thấy các nhà
mạng khi bán điện thoại Iphone, thường sẽ bán kèm những gói bảo hiểm
phòng chống mất cắp và hư hỏng, thanh toán một lần theo gói, hoặc thanh
toán dần từng tháng, tùy theo đặc thù của gói dịch vụ.
Điều này
giúp khách hàng yên tâm hơn khi sử dụng, và nếu gặp trường hợp xấu nhất,
khách hàng sẽ được cung cấp miễn phí một chiếc máy mới giống hệt cái
mình đang sử dụng.
Nhưng đây cũng là một lỗ hổng rất dễ bị lợi
dụng. Thường ở Mỹ, châu Âu và châu Úc, khách hàng không bao giờ bỏ
nguyên một cục tiền mua máy mới về dùng như ở châu Á, mà họ mua các gói
dịch vụ của nhà mạng, thường là cố định trong vòng 2 năm, rồi được tặng
miễn phí máy.
Tất nhiên, máy miễn phí thì thường là lạc hậu mất
một đời máy, trong khi đó, ai cũng muốn được dùng máy hiện đại nhất. Thế
là những vị khách xấu tính sẽ canh me thời gian để ra tay, đặc biệt là
thời điểm mỗi khi Hãng Apple chuẩn bị tung ra đợt máy mới.
Thông
thường, vào thời điểm này, những đời máy trước đã được bán gần hết, dọn
chỗ cho đời máy mới bước vào thị trường. Khi đó, một yêu cầu từ phía
hãng bảo hiểm sẽ được các nhà mạng cân nhắc đền bù bằng một đời máy mới
hơn hẳn so với cái khách hàng đang sử dụng và đã báo mất. Thế là những
khách hàng xấu tính lời to.
Đặc biệt vào những dịp này, việc trình
báo "mất" hoặc "mất trộm" điện thoại bùng lên như đại dịch. Ở châu Mỹ,
châu Âu và châu Úc, việc kiểm soát một chiếc máy bị báo là đã "mất" hoặc
"mất trộm" khá nghiêm ngặt. Các nhà mạng sẽ giám sát chặt chẽ số IMEI,
thậm chí số ICCID của chiếc máy đã mất. Bất kỳ một tín hiệu kích hoạt
nào sẽ dẫn đến việc khóa kỹ thuật vĩnh viễn hoặc dính dáng đến pháp luật
cực kỳ phiền toái đối với người đang sử dụng chiếc điện thoại bị coi là
bất hợp pháp kể từ thời điểm bị báo mất.
Và cách thông thường, để
những khách hàng xấu bụng có máy mới một cách an toàn, họ thường hủy
máy cũ đi, bằng đủ mọi cách: ném xuống nước, cho xe hơi chẹt qua, ném từ
trên nhà cao tầng, vùi trong tuyết…
Tình trạng này lan tràn theo
cấp số nhân, cứ mỗi lần Apple thông báo chuẩn bị ra mẫu mới là báo chí
lại tràn ngập chuyện lừa đảo mất Iphone, rên rỉ hộ các hãng bảo hiểm.
Nhưng điều kỳ lạ là các hãng bảo hiểm không bao giờ chịu tiết lộ con số
cụ thể số thiệt hại họ phải chi trả, hay cách thức cụ thể mà những kẻ
xấu bụng đang làm họ điên đầu. Họ chỉ đưa ra những con số thiệt hại rất
chung chung, kiểu như năm nay cao gấp đôi năm trước… tránh đi chuyện
người ta đua nhau học cách vi phạm pháp luật này.
Nhưng một số
khách hàng phương Tây còn "bựa" hơn. Đối với họ máy đời mới hay đời cũ
không quan trọng, vì họ đã đem máy cũ bán lấy tiền rồi. Được đền lại
bằng một chiếc máy mới cùng đời, dù có lạc hậu một chút, cũng chẳng hề
sao.
Những tên tội phạm kiểu mới này thường lựa chọn châu Á là nơi
"đẩy" chiếc Iphone mua theo hợp đồng dài hạn của mình, vì đây là nơi
rất an toàn, là thiên đường của những người dùng phần mềm bẻ khóa Cydia.
Thậm chí, không cần bẻ khóa, một chiếc Iphone được dỡ ra thành từng phụ
kiện nhỏ để làm linh kiện thay thế vẫn có giá trị quy đổi bằng tiền mặt
rất cao, vì ở đây người ta thường không đưa điện thoại vào hãng để sửa.
Khi một chiếc Iphone bị dỡ nhỏ ra thành các linh kiện, không một hãng
bảo hiểm nào có thể sờ gáy được họ.

Khách du lịch nước ngoài đã đem lại sức sống mãnh liệt cho “phố Tây”
nhưng nhiều người trong số họ là nỗi đau đầu của cơ quan chức năng.
3.
Không những dễ tiêu thụ Iphone "locked" bằng cách bán thẳng cho những
cửa hàng sửa chữa điện thoại và nhận về tiền mặt một cách an toàn, những
"tội phạm Iphone" còn coi đây là "thiên đường" khi dễ dàng lấy được
giấy chứng nhận của cảnh sát sở tại về việc mất trộm điện thoại, đặc
biệt là Iphone.
Đối với những tên tội phạm kiểu này, chúng nắm rất
rõ tâm lý cảnh sát châu Á, nhất là khu vực Đông Nam Á, rất ngại gây
phiền toái đối với công dân các nước phát triển. Họ thường nể nang, châm
chước, nhất là khi khách phương Tây thể hiện sự bực tức.
Ngay tại
Việt Nam, còn khá nhiều công an các địa phương ngại chuyện nhỡ người ta
không hài lòng, người ta báo lên lãnh sự hoặc đại sứ, rồi trên đấy lại
đánh công văn sang cấp trên, rất phiền toái. Bên cạnh đó, rào cản ngôn
ngữ cũng là một trở ngại rất lớn. Nhiều khi anh em chiến sĩ một số khu
vực đành làm cho xong chuyện.
Nhưng đã "va" quá nhiều với khách
"bựa" kiểu này, cảnh sát hình sự và cảnh sát khu "phố Tây" Phạm Ngũ Lão
khá rắn tay với những đối tượng khả nghi. Hơn 1 tuần lang thang cùng anh
em trong phường, tôi đã chứng kiến, ngày cũng như đêm, nhá nhem cũng
như rạng sáng, dù Tây hay ta đều phải đúng quy trình: trình báo, xác
minh, phiên dịch, tái xác minh, định giá tài sản… tất cả đều được thực
hiện đúng khuôn mẫu, không du di châm chước.
Đã từng là lính hình
sự kỳ cựu, đảm nhận vị trí Đội trưởng CSHS quận 1 trong nhiều năm, về
phường Phạm Ngũ Lão làm Trưởng Công an phường, Trung tá Huỳnh Trọng
Nghĩa càng hiểu những trò ma mãnh này. Trung tá Nghĩa quán triệt anh em
đối với những đối tượng ma mãnh này, tuyệt đối phải rắn mặt, không nhân
nhượng bỏ qua.

1 giờ 30 phút sáng, những vị khách ham chơi mới bắt đầu bước vào “tăng 2” ở các quán bar.
Vị
Trung tá Trưởng phường xác định, nếu để lỏng khâu này, các hãng bảo
hiểm trước sau rồi cũng sẽ liệt kê TP HCM vào danh sách "điểm đen" bảo
hiểm. Cái thiệt hại về uy tín, về danh dự sẽ còn lớn hơn nhiều so với
việc bị phê bình, hay thậm chí là những lời chất vấn từ phía lãnh sự hay
sứ quán nào đó cho rằng đã không hỗ trợ công dân nước họ một cách kịp
thời.
Nhưng nghiêm túc, đúng quy trình, không có nghĩa là thờ ơ,
bàng quan và lạnh lùng. Nếu xác định lời trình báo của nạn nhân là chính
xác, anh em hình sự sẵn sàng lấy xe máy đèo nạn nhân đi xác minh, bất
kể ngày đêm. Bản thân Đại úy Huỳnh Việt Thắng không ít lần đã phải đèo
những nạn nhân bị giật đồ đi lần theo dấu vết định vị của phần mềm Find
My Iphone.
Những chuyến đi vừa lái xe vừa cắm mặt theo bản đồ GPS
ấy có khi kéo dài từ quận này sang quận khác, kéo dài từ tiếng này sang
tiếng khác. Kẻ tình nghi cầm điện thoại ra đường lớn thì còn dễ bắt tín
hiệu. Chúng chui vào các con hẻm ngoằn ngoèo, thậm chí chui vào tầng
trệt là mất sóng. Anh em lại phải đứng chờ, có tín hiệu rồi tiếp tục
theo dấu.
Đại úy Thắng cho biết, không ít lần cảm thấy uất cả
người, vì định vị được chiếc điện thoại rõ ràng là ở trong bán kính có
vài mét vuông thôi, nhưng vài mét vuông ấy là mấy cửa hàng sửa chữa và
bán điện thoại san sát nhau trên đường Hùng Vương, quận 5. Cũng lại có
lần phần mềm định vị dẫn anh và đồng đội đến đầu hẻm, thì tín hiệu đột
nhiên mất. Kẻ ma mãnh tắt nguồn, tháo sim, thậm chí rã máy chỉ trong
nháy mắt…
Nhìn sự bất lực và chán nản của những nạn nhân mất đồ,
nhiều lúc Đại úy Thắng thấy áy náy. Cái áy náy ấy còn kéo dài suốt mấy
tiếng đồng hồ sau, khi anh giúp vị khách kém may mắn kia hoàn tất thủ
tục trình báo và xác minh mất trộm. Thì người ta rõ là mất đồ rồi, mà
vẫn còn phải bề bộn những giấy tờ hành chính, cái thủ tục vốn vẫn xa lạ
với xứ người! Nhưng biết làm sao, "nỗi oan" ấy của công an khu "phố
Tây", những người lính hình sự vẫn phải cắn răng, mãi cũng quen rồi…
(Theo ANTG)